Krany do natychmiastowego podawania wrzącej wody w kuchniach przemysłowych i biurach: specyfikacja dozowników o temperaturze 98°C z termoregulacją ochronną

Kran do wody wrzącej o temperaturze 98 °C eliminuje czajnik, urnę i dziesięciolitrowy bojler wody wrzącej z punktu przygotowywania herbaty. Jednocześnie umieszcza wodę bliską temperaturze oparzenia za pojedynczym dźwigniowym uchwytem w korytarzu, gdzie każdy może podejść i nacisnąć go. To właśnie to napięcie stanowi całą trudność przy opracowywaniu specyfikacji – dlatego dystrybutor wody wrzącej należy określać jako system wodociągowy, a nie jako urządzenie.

Dwa produkty w jednej skrzynce

Kran do natychmiastowego podgrzewania wody to właściwie kran umieszczony na blacie i kotłek umieszczony pod nim. Kotłek przechowuje wodę w temperaturze około 96–99 °C w izolowanym, naczyniu ciśnieniowym; kran dostarcza ją przez izolowany, chłodny na dotyk wylew w postaci dawkowanej lub swobodnie płynącej strugi.

Jednostki wentylowane i niwentylowane różnią się zachowaniem w specyfikacji technicznej. Niwentylowany kotłek do wody wrzącej jest naczyniem ciśnieniowym i podlega przepisom dotyczącym wyposażenia ciśnieniowego z 1999 r., dlatego musi zostać zainstalowany i uruchomiony przez osobę kompetentną, a oświadczenie o tym musi zostać zarejestrowane. Jednostka wentylowana unika tego wymogu, ale traci ciśnienie na wyższych piętrach i wymaga własnego układu zbiorników.

Większość producentów ogranicza temperaturę dostarczanej wody do 98 °C zamiast do 100 °C z praktycznego powodu: przy 100 °C woda wrzy i wzbudza osad wapienny bez jakiegokolwiek dodatkowego korzyści dla zaparzania herbaty.

Najpierw rozpatruje się sprawę oparzenia

Woda o temperaturze 60 °C może spowodować oparzenie pełnoprzekrojowe w czasie znacznie krótszym niż sekunda, a ryzyko rośnie gwałtownie powyżej tej temperatury. Zatem kran z wrzącą wodą nie jest – i nigdy nie powinien być traktowany jako – gorący wypływ wody do umywalki do mycia rąk. Tam, gdzie punkt zaparzania herbaty znajduje się obok umywalki – co ma miejsce w większości biur oraz wielu komercyjnych kuchniach – umywalka wymaga własnego, kontrolowanego zasilania gorącą wodą.

Dokładnie tam należą zawory termoregulacyjne mieszające (TMV). Zawór TMV miesza przechowywaną gorącą wodę, obniżając jej temperaturę do bezpiecznego poziomu w miejscu użytkowania. Obowiązujące normy produktowe to BS EN 1111:2017 dla wysokociśnieniowych zaworów termoregulacyjnych mieszających oraz BS EN 1287:2017 dla typów niskociśnieniowych.

TMV2, TMV3 oraz zakres zastosowania każdego z nich

W Wielkiej Brytanii zawory TMV są certyfikowane w ramach programów BuildCert TMV2 i TMV3. TMV2 dotyczy zastosowań domowych oraz ogólnych zastosowań komercyjnych. TMV3 dotyczy placówek medycznych oraz zastosowań o wyższym ryzyku; to właśnie ten typ jest odnoszony w dokumencie HTM 04-01, czyli technicznym memorandum zdrowotnym dotyczącym bezpiecznej wody w placówkach medycznych.

Jeśli projekt dotyczy szpitala, domu opieki, szkoły z uczniami należącymi do grupy osób zagrożonych lub budynku z zarejestrowaną funkcją opieki, należy przyjąć urządzenie ograniczające temperaturę wody (TMV3) w punkcie użytkowania i uwzględnić to w przetargu. W przypadku zwykłych biur oraz komercyjnych kuchni wystarczające jest zwykle urządzenie ograniczające temperaturę wody (TMV2) przy umywalce — jednak kran z wrzątkiem wymaga własnego inżynieryjnego zabezpieczenia, a nie urządzenia TMV.

Takie inżynieryjne zabezpieczenie oznacza przynajmniej: izolowany, chłodny na dotyk noszek; dźwignię o podwójnym działaniu lub działającą tylko przy utrzymywaniu, dzięki czemu pojedyncze przypadkowe dotknięcie nie spowoduje przepływu wody; blokadę bezpieczeństwa funkcji wrzątku; zabezpieczenie przed suchym grzaniem chroniące grzałkę i użytkownika; oraz układ odpowietrzania ciśnienia w jednostkach bez odpowietrznika.

Tam, gdzie nie wolno stosować urządzeń TMV

Zawór mieszający temperatury (TMV) nigdy nie może być montowany bezpośrednio na wyjściu wody wrzącej ani na wyjściu wody do picia. Zawór mieszający tworzy połączenie krzyżowe między zimną a gorącą wodą, a poniżej punktu rozdzielania napojów lub punktu kontaktu z ustami stanowi dokładnie taką ścieżkę zanieczyszczenia, której zapobieganiu służą przepisy Water Supply (Water Fittings) Regulations 1999. Krany do wody wrzącej oraz punkty poboru wody do picia są zasilane z osobnych, nie mieszanych sieci.

Ochrona przed przepływem zwrotnym nadal jest wymagana. Zgodnie z normą EN 1717 oraz przepisami Water Fittings Regulations, wyjście dozownika napojów umieszczone nad zlewozmywakiem jest zazwyczaj klasyfikowane jako kategoria płynu 3, dlatego urządzenie wymaga zatwierdzonej przerwy powietrznej lub odpowiedniego mechanicznego urządzenia zapobiegającego przepływowi zwrotnemu. Cała konstrukcja powinna posiadać certyfikat zatwierdzenia WRAS, a materiały stykające się z wodą pitną muszą spełniać wymagania przepisu 31 dotyczące zatwierdzania substancji i produktów.

Legionella i ACOP L8 pokrywają się

Każda zmagazynowana ciepła woda stwarza zagrożenie rozwoju bakterii Legionella. Zatwierdzony Kodeks Postępowania L8 oraz wspierające go wytyczne HSG274 część 2 wymagają, aby zmagazynowana ciepła woda była utrzymywana w temperaturze 60 °C, a jej dystrybucja odbywała się przy temperaturze 55 °C; zimna woda powinna być utrzymywana poniżej 20 °C. Kotły do gotowania wody pracujące w zakresie 96–99 °C są termicznie nieprzyjazne dla bakterii Legionella wewnątrz samego naczynia — jednak przewody, elastyczne odcinki doprowadzające oraz wszelkie martwe odcinki rurociągów wokół kotła nie zapewniają takiej ochrony.

Praktyczne środki kontroli: długość martwych odcinków nie powinna przekraczać jednego metra; punkty poboru wody do parzenia herbaty, rzadko używane, należy spuszczać według ustalonego i udokumentowanego harmonogramu; nie należy podłączać jednostki do gotowania wody do długiego, nietermoodizolowanego odcinka przewodu, w którym temperatura ustala się na poziomie 40 °C.

Gdzie kran do wody wrzącej znajduje się w pakiecie specyfikacji

Jedno pytanie warto wyjaśnić jak najwcześniej: kto jest właścicielem kranu. W większości przypadków jednostka do gotowania wody zakupiona jest jako urządzenie przez wykonawcę wyposażenia wnętrza, podczas gdy zawór mieszający temperaturę (TMV) oraz projekt zasilania wodą pozostają w gestii konsultanta mechanika. Takie rozdzielenie obowiązków prowadzi do sytuacji, w której kran do wody o temperaturze 98 °C jest podłączony do nietermoodizolowanego odcinka przewodu bez żadnej dokumentacji dotyczącej zaworu mieszającego.

Ustal to na papierze. Umieść kran z wrzącą wodą, zawór mieszający temperaturę (TMV), urządzenie zapobiegające cofaniu się wody oraz harmonogram przepłukiwania na tym samym rysunku instalacji wodnej i wyznacz jedną stronę odpowiedzialną za uruchomienie wszystkich trzech elementów łącznie. Podłączenie kotła do zasilania z wyłącznikiem oraz z izolatorem umieszczonym nad blatem roboczym — a nie pod nim — to drobny szczegół, który pozwala uniknąć wyłączenia instalacji po sześciu miesiącach.

Sprawdź także tryb czuwania. Kotły do wody gotującej utrzymują małą zbiorniczkę w stanie nagrzanym przez cały dzień, dlatego straty ciepła w stanie postoju, czas ponownego nagrzania oraz klasa izolacji powinny znaleźć się w ofercie razem z kranem. Słabo zaizolowane urządzenie w budynku funkcjonującym 24 godziny na dobę może cichaczem kosztować więcej energii niż czajnik, który zastępuje.

Wprowadzanie do eksploatacji i weryfikacja

• Zmierz temperaturę wody wypływającej z umywalki za pomocą kalibrowanego termometru i zapisz odczyt.
• Przetestuj funkcję awaryjną zaworu mieszającego temperaturę (TMV): odłącz zasilanie ciepłą wodą i upewnij się, że woda wypływająca staje się zimna lub przepływ zostaje całkowicie zatrzymany.
• Zapisz markę, model i numer certyfikatu zaworu mieszającego temperaturę (TMV) oraz wprowadź w księdze rejestracyjnej termin weryfikacji co sześć lub dwanaście miesięcy.
• Potwierdź zatwierdzenie WRAS zarówno dla kotła, jak i dla kranu oraz dołącz certyfikat zatwierdzenia do podręcznika eksploatacji i konserwacji.
• Określ typ urządzenia zapobiegającego cofaniu się wody oraz jego interwał serwisowy.
• Zachowaj oświadczenie dotyczące instalacji bezzbiornikowej tam, gdzie ma to zastosowanie.

Określenie na papierze to łatwa część. Tryb awarii występuje niemal zawsze w postaci brakującego wpisu podczas uruchamiania, a nie brakującego produktu.

O autorze

Niniejszy przewodnik przygotował zespół techniczny firmy Zhejiang Xindong Sanitary Ware Co., Ltd., producenta armatury sanitarnej z mosiądzu i stali nierdzewnej, urządzeń do podawania wrzątku, punktów poboru wody pitnej oraz komponentów hydraulicznych OEM dostarczanych importerom, wykonawcom i projektantom. Zapytania techniczne: www.cn-xindong.com .